Sinh ngày: 01.01.1897 tại làng Tấn Đức, ấp Mỹ Lợi, Mỹ Luông, Chợ Mới, tỉnh An Giang.

Song thân: Ông Micae Trương Văn Đặng (1860-1935) và bà Lucia Lê Thị Thanh.

Rửa tội: 02.02.1897 tại họ đạo Cồn Phước do Cha Giuse Sớm.

Lấy tên thánh: Phanxicô Xaviê.

Năm 1904, mẹ mất, theo cha đến Battambang, Campuchia sinh sống bằng nghề thợ mộc.

Năm 1909, Cha Sở Phêrô Lê Huỳnh Tiền cho vào Tiểu Chủng Viện Cù Lao Giêng.

Sau đó theo học ở Đại Chủng Viện Nam Vang, Campuchia (Thời ấy, các họ đạo trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long đều trực thuộc Giáo phận Phnom Penh tức Nam Vang, Campuchia)

Năm 1924, thụ phong linh mục tại Nam Vang, thời Giám mục Valentin Herrgott cai quản.

Năm 1924-1927, Cha phó họ đạo Hố Trư, tại Kandal, Campuchia.

Năm 1927-1929, Giáo sư tại Chủng Viện Cù Lao Giêng.

Tháng Ba năm 1930, Cha sở họ đạo Tắc Sậy. Ngoài ra Cha còn chăm sóc mục vụ cho 8 họ đạo lẻ: Bà Đốc, Cam Bô, An Hải, Đầu Sấu, Chủ Chí, Khúc Tréo, Đồng Gò và Rạch Rắn. Rửa tội cho gần 2000 người (1648 người còn ghi tên trong sổ chưa kể một hay hai quyển sổ Rửa tội bị thất lạc).

Năm 1945-1946, thời chiến tranh loạn lạc khốc liệt, làng xóm bị sơ tán, giáo dân phải tản cư. Đồng bào miền Tây Nam Bộ sống thật bất an vì chiến tranh, vì sự tranh chấp quyền lực và đất đai giữa các phe phái. Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp được thuyết phục rời nhiệm sở, nhưng Ngài cương quyết: “Sống chết vì đàn chiên! Chiên ở đâu thì chủ chiên ở đó!

Ngày 12.3.1946, Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp bị bắt lùa đi cùng với trên 70 giáo dân Tắc Sậy và bị giam chung trong lẫm lúa nhà ông Châu Văn Sự tại Cây Gừa. Cha đã hy sinh mạng sống mình chết thay cho đàn chiên: Cha bị chém chết và xô xuống ao nhà bên cạnh, nhà Ông Châu văn Mưu. Bà con được trả tự do về lại nhà và tản cư ngay trong đêm.

Thi hài Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp được chôn cất trong phòng thánh nhà thờ Khúc Tréo. Đến năm 1969, hài cốt Cha được dời về nhà thờ Tắc Sậy, nơi Cha đã thi hành nhiệm vụ mục tử một cách trung thành trong suốt 16 năm. Ngày 4.3.2010, Đức Cha Stêphanô Tri Bửu Thiên, Giám Mục địa phận Cần Thơ đã chủ sự thánh lễ di dời hài cốt Cha Phanxicô Xaviê vào phần mộ khang trang mới được xây dựng.

Ngày nay, Trung Tâm hành hương Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp thu hút nhiều bà con lương giáo. Từ Bắc chí Nam Việt Nam và cả ở hải ngoại, không ai là không biết Cha. Ai cũng đến nhờ Cha giúp đỡ. Hàng năm vào dịp lễ giỗ của Cha, ngày 12.3 vô số người đến với Cha. “Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp có lòng nhân ái với mọi người, cả lương giáo. Ai cũng yêu thương Cha!” Đức Cha GB. Bùi Tuần, Giám Mục về hưu của địa phận Long Xuyên chia sẻ hôm ngày 6.8.2011. Đức Hồng Y GB. Phạm Minh Mẫn, Tổng Giám Mục Sàigòn, được kể như nhân chứng sống, đã thành thật chia sẻ: “Bà con lương dân và cả người vô thần đã “phong thánh” cho Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp từ lâu rồi!”(ghi nhận ngày 4.8.2011).

Ngày 25.8.2011, Đức Cha Stêphanô Tri Bửu Thiên, Giám Mục địa phận Cần Thơ ban sắc chỉ cho chính thức bắt đầu tiến trình tuyên phong chân phước cho Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp. Đây, vừa là tin vui cho Giáo phận Cần Thơ, cho Giáo Hội Việt Nam và cho cả Giáo Hội hoàn vũ. Đồng thời cũng là một thử thách lớn rất cần ơn trợ lực của Chúa cũng như sự tham gia đóng góp của mọi người bằng lời cầu nguyện, bằng việc nâng đỡ tinh thần và vật chất. Hãy luôn vững tin rằng: Không gì là không có thể với Thiên Chúa. Hãy cùng nhau mạnh dạn tham gia làm việc Chúa!

Cha được phong chân phước ngày 02.07.2026 tại Tắc Sậy, Bạc Liêu, Việt Nam.

Lm. Phêrô Trần Thế Tuyên

Đã đọc: 30