Trình duyệt của bạn đã tắt chức năng hỗ trợ JavaScript.
Website chỉ làm việc khi bạn bật nó trở lại.
Để tham khảo cách bật JavaScript, hãy click chuột vào đây!

www.tinvuiviet.net

03:32 EDT Thứ năm, 11/06/2026

Đang truy cập : 69

•Máy chủ tìm kiếm : 2

•Khách viếng thăm : 67

Hôm nay : 1614

Tháng hiện tại : 137864

Tổng lượt truy cập : 35582006

» Tin Tức » Vui buồn cuộc sống

Lời cầu xin của một Tổng Giám Mục: Hãy chấm dứt các cuộc chiến tranh phụng vụ

Thứ tư - 07/05/2025 16:16

Thánh lễ

Đức Cha Salvatore J. Cordileone là Tổng Giám Mục San Francisco. Ngài vừa có bài nhận định nhan đề “Putting an End to the Liturgy Wars” nghĩa là “Chấm dứt các cuộc chiến tranh phụng vụ”.

Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.
Những ký ức vẫn còn sống động, mặc dù đã lâu lắm rồi. Sinh năm 1956, tôi chỉ đủ lớn để nhớ về thời kỳ hỗn loạn của “những thay đổi” sau Công đồng Vatican II, đặc biệt là về Thánh lễ. Một cặp vợ chồng lớn tuổi trong khu phố của tôi đã than thở với tôi khi tôi còn là thiếu niên rằng nó giống như khi người cha không có ở nhà và những đứa trẻ chơi bất cứ thứ gì chúng thích.

Do đó, không có gì đáng ngạc nhiên khi toàn bộ giáo lý của Giáo hội, từ đạo đức đến việc thực thi thẩm quyền cho đến các chân lý giáo điều của đức tin, đã bị nghi ngờ và thậm chí bị phủ nhận hoàn toàn—và ơn gọi tu trì đã lao dốc. Câu châm ngôn cũ lex orandi, lex credendi – luật cầu nguyện quyết định tín lý (mà một số người đã thêm vào lex vivendi – và cuộc sống) đã chứng minh là đúng mọi lúc. Kỷ nguyên của “cuộc chiến phụng vụ” không phải là về việc sắp xếp lại đồ trang trí; vào thời điểm hỗn loạn và bất đồng trong mọi lĩnh vực của đời sống Giáo hội, nó là nền tảng cho tất cả những gì đã xảy ra.

Có vẻ như tại một thời điểm nào đó trong quá khứ gần đây, chúng ta đã đi đến sự chung sống hòa bình với những gì Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 gọi là hai hình thức của Nghi lễ Rôma, sau khi ngài ban hành tự sắc Summorum Pontificum. Tuy nhiên, sau Tự Sắc Traditionis Custodes và sau đó là những hạn chế thậm chí còn nghiêm ngặt hơn từ Bộ Phụng Tự và Kỷ Luật Bí Tích về việc cử hành Nghi lễ Rôma theo Sách lễ năm 1962, các cuộc chiến về phụng vụ đã được hồi sinh. Trong khi phụng vụ không phải là trọng tâm của các Hồng Y trong Cơ Mật Viện bầu Giáo Hoàng Phanxicô sau khi Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 từ chức, thì chắc chắn đó sẽ là trọng tâm chính trong Cơ Mật Viện sắp tới này.

Với tất cả những vấn đề mà Giáo hội đang phải đối mặt vào thời điểm này, không có gì quan trọng hơn cách chúng ta thờ phượng. Thiên Chúa đã tạo ra chúng ta để thờ phượng Người. Sự thờ phượng thiêng liêng, nếu thực sự xứng đáng với cái tên “thiêng liêng”, dựa trên cảm thức về sự thánh thiêng, mà đến lượt nó lại xuất phát từ tầm nhìn bí tích về thực tại: Thực tại vật lý làm trung gian và hiện thực hóa thực tại siêu việt, thiêng liêng nằm ngoài nó. Nếu chúng ta mất điều này, chúng ta mất tất cả.

Và đã có những mất mát. Không thể tranh cãi rằng sự mất mát rất rõ ràng về cảm thức thánh thiêng trong cách chúng ta thờ phượng là nguyên nhân cơ bản (mặc dù không phải là nguyên nhân duy nhất) dẫn đến sự chia rẽ lớn của những người trẻ rời khỏi Giáo hội. Theo một nghiên cứu của Pew Research năm 2015, 40 phần trăm người lớn cho biết họ được nuôi dạy theo đạo Công Giáo đã rời khỏi Giáo hội. Và tình hình không hề khả quan hơn. Một cuộc khảo sát năm 2023 với 5600 người cho thấy rằng “trong bất kỳ nhóm tôn giáo nào, người Công Giáo là những người đã trải qua sự suy giảm lớn nhất về mối liên kết với Giáo Hội của mình”.

Rõ ràng là người trẻ không gặp gỡ Chúa Giêsu trong Bí tích Thánh Thể; nếu không, họ sẽ không từ bỏ Người để trải nghiệm những kinh nghiệm tôn giáo khác hoặc hoàn toàn mất đức tin vào Chúa. Và cũng rõ ràng như vậy, sự khao khát truyền thống trong thế hệ người Công Giáo tiếp theo vẫn còn ở lại là điều dễ thấy.

Như Francis X. Rocca đã viết vào ngày 9 tháng 4 trên tờ The Atlantic:

Vào năm 2023, Cranney và Stephen Bullivant, một nhà xã hội học về tôn giáo, đã khảo sát những người Công Giáo và phát hiện ra rằng một nửa trong số họ bày tỏ sự quan tâm đến việc tham dự Thánh lễ La tinh.... Có lẽ trái ngược với trực giác, sự trở lại với truyền thống này dường như được dẫn dắt bởi những người Công Giáo trẻ tuổi, những người chiếm một tỷ lệ không cân xứng trong số những người sùng đạo Thánh lễ La tinh. Theo một cuộc khảo sát gần đây... 44 phần trăm những người Công Giáo tham dự nghi lễ cũ ít nhất một lần một tháng đều dưới 45 tuổi, so với chỉ 20 phần trăm các thành viên khác của các giáo xứ đó.

Điều này nghe có vẻ đúng với tôi. Hầu hết những người Công Giáo trẻ ngoan đạo mà tôi gặp đều lớn lên với những món ăn giáo xứ thông thường vào các ngày Chúa Nhật, chỉ sau đó mới khám phá ra vẻ đẹp của di sản phụng vụ Công Giáo đích thực của chúng ta. Phản ứng của họ? Kinh ngạc, xen lẫn tức giận. Họ nói với tôi—và đây là một trích dẫn theo nghĩa đen, từng từ— “Con đã bị tước mất quyền thừa kế Công Giáo của mình.”

Mục đích của Đức Giáo Hoàng Phanxicô khi ban hành Tự Sắc Traditionis Custodes là để hợp nhất Giáo hội trong một hình thức thờ phượng. Phải thừa nhận rằng việc có hai hình thức Thánh lễ cho Giáo hội hoàn vũ là điều bất thường trong lịch sử của Giáo hội. Tuy nhiên, trên thực tế, không chỉ có hai “hình thức” Thánh lễ, mà là toàn bộ nhiều hình thức khác nhau do các linh mục tự do làm mọi việc theo cách riêng của họ, vi phạm các chuẩn mực phụng vụ—một điểm yếu rõ ràng của việc sắp xếp Thánh lễ hiện đang có hiệu lực, và một điều có nguy cơ gây ra tổn hại lớn cho các linh hồn.

Bây giờ chúng ta có những hình thức cực kỳ khác biệt của Nghi lễ Rôma. Một video về một linh mục người Đức hát nhạc rap trong Thánh lễ gần đây đã lan truyền rộng rãi. Mặt khác, ví dụ như Thánh lễ Mỹ Châu, mà tôi đã cử hành như một Thánh lễ La tinh trọng thể của Đức Giáo Hoàng tại Vương cung thánh đường Đền thánh quốc gia Đức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội ở Washington, DC, vào tháng 11 năm 2019.

Nhiều người Công Giáo ngoan đạo và tốt bụng khó chịu vì sự nhầm lẫn về phụng vụ đổ lỗi cho “Công đồng Vatican II”. Sẽ cần một bài viết khác để giải thích mọi người muốn nói gì về thuật ngữ đó, nhưng hiện tại, cần phải phân biệt ba cấp độ mà Công đồng đã và đang hoạt động: (1) mười sáu văn kiện của chính Công đồng Vatican II; (2) các văn kiện về việc thực hiện chúng, trong đó có các cấp thẩm quyền khác nhau (Đức Giáo Hoàng Rôma, các cơ quan của Tòa thánh, các hội đồng giám mục quốc gia và các giám mục riêng lẻ trong giáo phận của các ngài); và (3) cách Công đồng thực sự được thực hiện trong các giáo xứ của chúng ta và các cộng đồng đức tin khác. Các vấn đề bùng phát sau Công đồng nằm ở những cấp độ thấp hơn đó, những cấp độ này đã lợi dụng một số sự mơ hồ trong mười sáu văn kiện đó thay vì đọc chúng theo sự liên tục với truyền thống đã dẫn đến chúng. Ví dụ, phong trào đổi mới và phục hồi phụng vụ thánh đã phát triển mạnh mẽ trong nhiều thập niên trước Công đồng Vatican II, vì vậy Sacrosanctum Concilium phải được hiểu là mang lại động lực và định hướng sâu sắc hơn cho phong trào này, đặc biệt liên quan đến sự tham gia tích cực của cộng đồng, chứ không phải đi chệch khỏi sự tham gia đó.

Điểm quan trọng cụ thể hóa cảm giác đứt gãy trong truyền thống phụng vụ là quyết định chưa từng có trong lịch sử là triệu tập một ủy ban học giả để viết lại phụng vụ một cách đáng kể và áp đặt nó lên toàn bộ thế giới Công Giáo theo cách từ trên xuống. Một lần nữa, tôi đủ lớn để nhớ khi điều đó xảy ra, và để nhớ sự phản kháng của những người Công Giáo dày dạn kinh nghiệm hơn trong các băng ghế nhà thờ. Nhưng những người Công Giáo vâng lời các mục tử của họ hơn vào những ngày đó, và họ chấp nhận những thay đổi mà họ không thích, những thay đổi dường như thậm chí còn mâu thuẫn với những gì họ đã được dạy về đức tin Công Giáo trong suốt cuộc đời của họ.

Nhiều người trong chúng ta hiểu rằng đây là một vấn đề cần được giải quyết. Nhưng chúng ta không được mắc phải sai lầm về phương pháp luận tương tự: Cảm giác về sự hiệp nhất bị phá vỡ trong phụng vụ không thể được chữa lành chỉ bằng cách áp đặt một bộ quy tắc mới từ trên xuống. Thay vào đó, bây giờ là thời điểm thích hợp để hồi sinh tầm nhìn của Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 về việc chữa lành sự rạn nứt này, một “sự hòa giải nội tâm” giữa hai hình thức của Nghi lễ Rôma (như ngài đã nói trong lá thư Con Grande Fiducia gửi cho các giám mục về việc công bố Summorum Pontificum). Thiên tài của ngài với Summorum Pontificum là tạo ra một cách thứ ba để cải cách phụng vụ bằng cách cho phép sử dụng tự do Sách lễ Rôma trước công đồng, do đó cho phép hai cách diễn đạt này của cùng một Nghi lễ Rôma ảnh hưởng lẫn nhau theo cách “làm giàu cho nhau”. Và chúng ta đã bắt đầu thấy một loại thụ phấn chéo của hai hình thức thờ phượng Công Giáo này trong các giáo xứ cử hành cả hai: Giáo dân thường sẽ trải nghiệm cả hai, ngay cả khi vẫn giữ sở thích cho một trong hai. Đó là lý do tại sao việc cố gắng cô lập những người tham gia Thánh lễ La tinh Truyền thống là một sai lầm, như thể coi họ là mối nguy hiểm đối với đức tin của đại đa số những người Công Giáo khác.

Điều này chỉ ra điều mà Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đã thấy trước khi cho phép hai hình thức cùng tồn tại: một quá trình làm giàu lẫn nhau thực sự, trong đó mỗi hình thức ảnh hưởng đến hình thức kia. Và, theo kinh nghiệm cá nhân của tôi, tôi thấy điều này đã bắt đầu xảy ra. Ví dụ, việc thuyết giảng trong Thánh lễ La tinh Truyền thống—ít nhất là đối với các linh mục cử hành cả hai hình thức—thường sẽ tập trung vào các bài đọc. Tuy nhiên, trước Công đồng, việc thuyết giảng được coi là một hành động ngoài phụng vụ nhiều hơn, và do đó là một điều gì đó được thêm vào Thánh lễ và như thế, không nhất thiết phải liên quan đến các bản văn phụng vụ. Chính Công đồng Vatican II coi bài giảng là một phần không thể thiếu của phụng vụ và do đó khuyến khích các nhà thuyết giáo giảng đạo từ các bản văn Kinh thánh và phụng vụ của Thánh lễ cụ thể được cử hành. Tôi cũng nhận thấy rằng, tại các buổi lễ Thánh lễ La tinh Truyền thống, ngày càng có nhiều người trên băng ghế cầu nguyện các phần của Thánh lễ và hát các câu đáp và thánh ca của Thánh lễ Thường lệ bằng tiếng La tinh. Điều này phản ánh mong muốn của các tín hữu là hiểu các bản văn và nghi lễ của Thánh lễ và tích cực tham gia vào Thánh lễ. Trong khi loại hình tham gia tích cực này đã được khuyến khích, và thậm chí phát triển, từ lâu trước Công đồng, thì giờ đây nó đã trở nên phổ biến hơn nhờ thói quen nhận được trong Nghi thức Thánh lễ đã được sửa đổi. Điểm cốt yếu ở đây là những thay đổi này diễn ra một cách tự nhiên, không phải theo lệnh, và do đó chúng góp phần vào sự phát triển đích thực của việc thờ phượng Công Giáo.

Summorum Pontificum phần lớn đã chấm dứt các cuộc chiến phụng vụ trong kinh nghiệm sống của người Công Giáo Hoa Kỳ, một quá trình mà Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đã thấy trước là sẽ tiếp tục: “Sự bảo đảm chắc chắn nhất rằng Sách lễ của Đức Phaolô Đệ Lục có thể đoàn kết các cộng đồng giáo xứ và được họ yêu mến bao gồm việc cử hành với lòng tôn kính lớn lao phù hợp với các chỉ thị phụng vụ. Điều này sẽ làm nổi bật sự phong phú về mặt tinh thần và chiều sâu thần học của Sách lễ này.”

Những lời kêu gọi từ mọi Giáo Hoàng hậu công đồng, từ Đức Phaolô Đệ Lục đến Đức Phanxicô, để sửa chữa những lạm dụng và sự cẩu thả trong phụng vụ hầu như không có tác dụng gì đối với trải nghiệm sống của những người Công Giáo trên các băng ghế nhà thờ. Cần phải làm nhiều hơn nữa. Sự quen thuộc thoải mái với Thánh lễ La tinh Truyền thống có tiềm năng lớn để phục vụ cho mục đích này. Nó cũng cung cấp một con đường tiến về phía trước tránh được sự giải thích của sự đứt gãy, một điều khác mà Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đã chỉ ra: “Không có mâu thuẫn giữa hai phiên bản của Sách lễ Rôma. Trong lịch sử của phụng vụ, có sự phát triển và tiến bộ, nhưng không có sự đứt gãy. Những gì các thế hệ trước coi là thiêng liêng, vẫn thiêng liêng và vĩ đại đối với chúng ta, và nó không thể đột nhiên bị cấm hoàn toàn hoặc thậm chí bị coi là có hại”. Sau đó, ngài tiếp tục áp dụng logic này để giúp chúng ta hiểu ý nghĩa thực sự của sự phát triển hữu cơ: “Tất cả chúng ta đều có trách nhiệm bảo tồn sự giàu có đã phát triển trong đức tin và lời cầu nguyện của Giáo hội, và dành cho chúng vị trí thích hợp của chúng”.

Sự liên tục như vậy trong quá trình phát triển phụng vụ rõ ràng nổi bật khi đọc các văn kiện công đồng và hậu công đồng về phụng vụ dưới góc độ truyền thống đã được tiếp nhận. Ví dụ, Sacrosanctum Concilium không nói gì về việc thay đổi hướng của bàn thờ. Trên thực tế, phiên bản hiện tại của Sách lễ Rôma hướng dẫn linh mục quay mặt về phía mọi người tại ba thời điểm trong Phụng vụ Thánh Thể, rõ ràng cho rằng linh mục và cộng đoàn đang hướng về cùng một hướng: “ad orientem”, hướng về phía đông, phía đông là nguồn sáng và là biểu tượng của Sự phục sinh của Chúa Kitô từ cõi chết, xua tan bóng tối của tội lỗi và cái chết, cũng như sự trở lại của Người trong vinh quang. Phía đông cũng tượng trưng cho thiên đường vì khi tạo dựng, Thiên Chúa đã đặt Vườn Địa đàng ở phía đông (St 2:8).

Vì nhu cầu quá cấp bách, tôi đã mời các Hồng Y và giám mục anh em cùng với các nhà thần học và lãnh đạo giáo dân nổi tiếng đóng góp cho Hội nghị thượng đỉnh Phụng vụ Fons et Culmen, sẽ diễn ra từ ngày 1 đến ngày 4 tháng 7 tại Chủng viện St. Patrick ở Menlo Park, California. Đức Hồng Y Sarah, một ánh sáng rạng ngời trong số các giám mục hiểu được tầm quan trọng của việc khôi phục sự thiêng liêng trong các thực hành phụng vụ của chúng ta, sẽ có mặt ở đó. Đức Hồng Y Sean O'Malley cũng vậy, người mà tôi đã mời đến để nói về tầm quan trọng của trật tự và vẻ đẹp của Thánh lễ đối với tâm hồn và tinh thần của người nghèo, những người mà môi trường của họ thường bị đánh dấu bởi sự hỗn loạn và xấu xí. Đức Hồng Y Malcolm Ranjith từ lâu đã là người đi đầu trong việc thúc đẩy tầm nhìn của Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 và sẽ đưa ra những hiểu biết có giá trị về sự hiểu biết của ngài về actuosa participatio hay sự tham gia tích cực.

Tôi tin rằng tương lai của việc đổi mới phụng vụ đòi hỏi phải lắng nghe và đáp ứng những nhu cầu thực sự của toàn thể dân Chúa, bao gồm cả những người được truyền cảm hứng yêu mến Chúa Giêsu bởi vẻ đẹp và trật tự của Thánh lễ La tinh Truyền thống. Sự phát triển hữu cơ của nó từ thời xa xưa phản ánh nguồn gốc sâu xa của chúng ta trong việc thờ phượng và thực hành của tổ tiên Do Thái trong đức tin. Bàn thờ cao dưới tán cây bắt nguồn trực tiếp từ thiết kế của Nơi Cực Thánh trong Đền thờ Giêrusalem, gợi nhớ đến phòng tân hôn của người Do Thái: Thánh lễ là sự hoàn thành của Tiệc cưới Chiên Con. Ngoài ra, sau khi kết thúc Lời cầu nguyện dưới chân Bàn thờ, linh mục lên bàn thờ cao với lời cầu nguyện thừa nhận sự liên tục này của hai Giao ước: “Xin hãy cất khỏi chúng con những tội lỗi của chúng con, chúng con cầu xin Chúa, để chúng con có thể xứng đáng bước vào Nơi Cực Thánh với tâm trí trong sạch.”

Những gì mang tính cổ điển của Công Giáo không phải là hoài niệm hay lạc hậu mà là vượt thời gian. Đây là cách nó đạt được vị thế của cổ điển: Nó đã vượt qua thử thách của thời gian và nói lên tất cả các thời đại và nền văn hóa, bao gồm cả nền văn hóa của chúng ta.

Con đường hòa giải nội tâm là thuốc giải cho cả động lực ly giáo và quan liêu, cung cấp phương thuốc chữa lành cho sự rạn nứt và là chất xúc tác cho sự phục hồi tính thánh thiêng, như Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 đã hình dung. Nhưng để điều này xảy ra một cách tự nhiên, sẽ mất một thời gian dài - nhiều thế hệ, thậm chí có thể là nhiều thế kỷ. Chúng ta không thể ngồi xuống và vạch ra lộ trình; nó phải xuất phát từ kinh nghiệm sống của mọi người. Vì vậy, chúng ta không thể xác định trước kho tàng nào của hai hình thức sẽ được giữ lại và tích hợp thành một hình thức: các bài đọc Kinh thánh bằng tiếng bản địa từ giảng đài? Kinh Cầu nguyện được đọc trong im lặng? Các lời cầu nguyện dâng lễ cũ được khôi phục? Linh mục và giáo dân cùng nhau đọc Kinh Lạy Cha và cùng nhau đáp lại trước khi Rước lễ, “Domine, non sum dignus” (“Lạy Chúa, con chẳng xứng đáng”)? Chúng ta không biết. Chỉ có thời gian mới trả lời được. Và đó là cách mọi thứ được cho là hoạt động.

Chúng ta hãy tin tưởng đủ vào sự khôn ngoan của Công đồng Vatican II để không còn sợ Thánh lễ như cách cử hành trước—và trong—Công đồng đó nữa. Thay vào đó, chúng ta hãy tin tưởng vào truyền thống. Truyền thống là một sự bảo vệ: Nó cung cấp độ tin cậy, khả năng dự đoán; nó bảo vệ chúng ta khỏi những mưu mô và sở thích cá nhân, thích và không thích của bất kỳ ai phụ trách, dù là Đức Giáo Hoàng, giám mục, linh mục cử hành Thánh lễ, các nhạc công lập kế hoạch và hát nhạc trong Thánh lễ, điều phối viên phụng vụ địa phương, v.v. Nói cách khác, truyền thống bảo đảm rằng tất cả chúng ta đều bình đẳng, là những người phục vụ và tuân thủ bình đẳng của truyền thống mà chúng ta đã tiếp nhận, và không phụ thuộc vào những phán đoán tùy tiện của bất kỳ ai tình cờ phụ trách tại một thời điểm và địa điểm cụ thể.

Vậy thì chúng ta hãy trân trọng truyền thống mà chúng ta đã tiếp nhận, và từ đó học biết chúng ta là dân của Chúa như thế nào: đó là được kết nối siêu việt trong sự hiệp thông của các thánh không chỉ xuyên không gian mà còn xuyên thời gian, hôm nay và mãi mãi.

Source:First Things

Putting an End to the Liturgy Wars

Tác giả bài viết: JB. Đặng Minh An

Từ khóa: Lời cầu xin của một Tổng Giám Mục: Hãy chấm dứt các cuộc chiến tranh phụng vụ

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Tin Vui Việt

Trang thông tin điện tử để tìm hiểu về Đạo Công Giáo.Mong rằng qua trang Tin Vui Việt này sẽ giúp Quý Vị hiểu hơn về đời sống đạo.Nguyện xin Chúa Thánh Thần luôn tác động để mỗi người nhận ra Thiên Chúa là Chân, Thiện, Mỹ.bbttinvui